ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਘੱਟਦੀ ਇੱਜਤ: ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਾਲਾਤ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇੱਜਤ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅੱਜ ਖ਼ੁਦ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸਥੰਭ ਦੀ ਇੱਜਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਕਾਰਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੱਤਰਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਸੰਗੀਨ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਤੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰਪੱਖਤਾ ‘ਤੇ ਉਠਦੇ ਸਵਾਲ: ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਤਪਾਤੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਛੱਡ ਪਤਰਕਾਰੀ ਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤੀ ਕਾਰਡ ਲੇ ਕੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਅਦਾਰੇ ਬਣਾ ਲੈਣਾ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪੁਰਾਣੇ ਪਤਰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਵਧਾ ਕੇ ਆਪ ਪੇਸ਼ੇ ਚ ਆ ਜਾਂ ਕੇ ਪੋਰਟਲ ਬਣਾ ਜਾ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੇਜ ਬਣਾ ਇਧਰੋਂ ਉਧਰੋਂ ਖਬਰਾਂ ਚੱਕ ਕੇ ਜਾਂ ਪਵਾਂ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਰਕਾਰ ਸਮਝਣਾ ਫਰਜੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਫੈਲਾਉਣਾ: ਨਕਲੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕਮੀ: ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਧਮਕੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਇੱਜਤ ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।ਸਮਾਜਿਕ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਬਾਅ: ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਿਆਸੀ ਧਾਰਾ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜਕੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਝਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇੱਜਤ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ: ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।ਫਰਜੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਾਰਵਾਈ: ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਪੱਤਰਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇੱਜਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ, ਮੀਡੀਆ ਸੰਗਠਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਸੱਚਾਈ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
