ਨਿਊ ਦਿੱਲੀ/ ਬਿਊਰੋ
2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ 25 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਗੱਠਜੋੜ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਦੋ ਹੋਰ ਵੋਟ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ: ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਜਾਟ ਵੋਟ ਬੈਂਕ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਦਲਦੇ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੇ ਜਾਟ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਅਕਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਅਸਲ, ਸੂਬੇ ਦੀ ਲਗਭਗ 58 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, 20 ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੋਟਰ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੋਟਿੰਗ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2015 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗ੍ਰਾਫ ਘਟਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 2017 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਵੋਟ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ 25.24 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੇ 15 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ। 2022 ਵਿੱਚ, ਗਿਰਾਵਟ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸੀ, ਇਸਦਾ ਵੋਟ ਹਿੱਸਾ 18.38 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਥਕ ਵੋਟਰ ਅਧਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ, ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਾਟ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਾਟ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 35 ਤੋਂ 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਤੀ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੋਟਰ ਅਧਾਰ ਕਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਵੀ ਵੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਵਾਇਤੀ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਵੀ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
